Rodzaje kompozycji, zasady i techniki w projektowaniu stron internetowych

Kompozycja to sposób rozmieszczenia elementów na stronie oraz ich współdziałanie w celu stworzenia wrażenia wizualnego.

To samo dotyczy projektowania. Elementy można układać na różne sposoby, a każdy układ wywołuje inne emocje. Tę interakcję między elementami w przestrzeni nazywamy kompozycją. W projektowaniu stron internetowych zamiast mebli pracujesz z obrazami, tekstem, przyciskami i elementami graficznymi. Nawet jeśli same elementy są identyczne, to ich rozmieszczenie zmienia odbiór strony.

W kompozycji chodzi również o wizualną wagę. Można na przykład umieścić dwa identyczne kształty na białym tle lub dwa elementy o tym samym kształcie i kolorze, ale różnej wielkości. Relacje te pomagają stworzyć hierarchię i strukturę w projekcie.

Aby skutecznie rozmieszczać elementy, trzeba zrozumieć, w jaki sposób ludzie odbierają informacje. Zasady te stanowią podstawę każdego układu graficznego.

Kiedy ktoś czyta książkę lub gazetę, jego wzrok w naturalny sposób kieruje się najpierw do lewego górnego rogu. Stamtąd przesuwa się w prawo, a następnie w dół i kontynuuje przeglądanie strony. Tak właśnie ludzie czytają, a także tak postrzegają projekt graficzny.

Zasada ta jest szczególnie przydatna, gdy chcesz skierować uwagę widza. Kompozycja może przebiegać zgodnie z liniami kierunkowymi:

• Wznosząca się przekątna — od lewego dolnego rogu do prawego górnego rogu.
• Diagonala opadająca — od lewego górnego rogu do prawego dolnego rogu.

Te wskazówki pomagają stworzyć wrażenie ruchu i głębi.

Schemat Gutenberga stanowi konkretny przykład tej zasady. Zgodnie z nim wzrok przemieszcza się od lewego górnego rogu do prawego górnego, następnie w dół do lewego dolnego, a na koniec do prawego dolnego.

Ten układ pozwala wyeksponować kluczowe elementy: najważniejsze treści umieszcza się zazwyczaj w lewym górnym i prawym dolnym rogu.

Aby ułatwić sobie podejmowanie decyzji dotyczących układu, można podzielić stronę na siatkę 3×3: dziewięć równych prostokątów utworzonych przez dwie pionowe i dwie poziome linie. Jest to tzw. zasada trójpodziału. Kluczowe elementy umieszcza się wzdłuż tych linii lub w ich punktach przecięcia. Pomaga to stworzyć bardziej wyważoną i atrakcyjną wizualnie kompozycję.

Najprostszym sposobem na umieszczenie elementu jest umieszczenie go na środku. W takim przypadku uwaga odbiorcy natychmiast kieruje się na ten element. Środek ekranu można znaleźć, dzieląc go na cztery równe prostokąty – punkt ich przecięcia stanowi środek geometryczny.

Jednak w projektowaniu główny element nie zawsze znajduje się dokładnie pośrodku. Może on na przykład znajdować się w lewym górnym lub prawym dolnym rogu, a reszta układu jest budowana wokół niego. W takim przypadku element ten staje się centrum kompozycyjnym. Projekt może mieć więcej niż jedno centrum kompozycyjne.

Od czasów starożytnych ludzie poszukiwali idealnych proporcji. Jedną z najbardziej znanych jest złoty podział, wynoszący w przybliżeniu 1,618:1, czyli stosunek większej części do mniejszej.

W projektowaniu można to wykorzystać na różne sposoby. Można na przykład użyć prostokąta, którego jeden bok jest 1,618 razy dłuższy od drugiego. Można też tak dobrać rozmiary elementów, aby każdy z nich był około 1,6 razy większy lub mniejszy od sąsiedniego.

Zastosowanie złotego podziału w praktyce może być trudne. Dlatego projektanci często sięgają po złotą spiralę, która opiera się na tej samej zasadzie. Umieszczanie elementów wzdłuż krzywej spirali pomaga stworzyć bardziej naturalną i harmonijną kompozycję.

Elementy można układać na wiele różnych sposobów, dlatego istnieje niezliczona ilość możliwości kompozycyjnych. Aby je uporządkować, projektanci często klasyfikują kompozycje w oparciu o sposób, w jaki porusza się wzrok, lub o sposób rozmieszczenia elementów.

To rozróżnienie wynika z rozmieszczenia elementów.

Zacznij od podzielenia układu na dwie części. Jeśli obie strony są lustrzanym odbiciem siebie nawzajem, kompozycja jest symetryczna. Jeśli nie, jest asymetryczna. Obie połowy nie muszą być identyczne, ale rozmieszczenie elementów powinno sprawiać wrażenie wyważonego.

Kompozycja symetryczna sprawdza się w projektach, które mają budzić poczucie stabilności i wiarygodności. Tworzy spokojną, przewidywalną atmosferę, dzięki czemu doskonale nadaje się na przykład do stron internetowych poświęconych opiece zdrowotnej lub usługom administracji publicznej.

Z kolei kompozycja asymetryczna wywołuje wrażenie ruchu i energii. Jest często stosowana w przypadku marek, które chcą sprawiać wrażenie dynamicznych, takich jak firmy sportowe czy studia kreatywne.

Zależy od tego, na co skierowane jest oko widza – na to, co znajduje się w kadrze, czy poza nim.

Jeśli układ wizualny kieruje wzrok poza kadr, kompozycję uznaje się za otwartą. Elementy wydają się sugerować: „Spójrz dalej, na zewnątrz jest jeszcze więcej”.

Jeśli wzrok pozostaje w obrębie układu, kompozycja jest zamknięta. W tym przypadku elementy utrzymują uwagę widza wewnątrz kadru, jakby mówiąc: „Zostań tutaj, skup się na tym, co masz przed sobą”.

Kompozycje otwarte są często wykorzystywane do wywołania emocji i wrażenia ruchu. Wzrok odbiorcy nieustannie kieruje się na zewnątrz, co sprawia, że projekt wydaje się bardziej dynamiczny. Takie podejście sprawdza się dobrze w przypadku projektów muzycznych czy sportów motorowych.

Kompozycje zamknięte natomiast budują poczucie stabilności i spokoju. Doskonale nadają się do stron internetowych poświęconych meblom, artykułom wyposażenia wnętrz czy budownictwu.

Zależy to od ogólnego wrażenia, jakie wywiera układ – czy sprawia wrażenie stabilnego, czy też pełnego ruchu.

Jeśli układ sprawia wrażenie stabilnego i wyważonego, mamy do czynienia z kompozycją statyczną. Jeśli natomiast wywołuje wrażenie energii, napięcia lub ruchu, jest to kompozycja dynamiczna. Takie kompozycje często tworzy się przy użyciu wyrazistych kształtów, ukośnych linii i mniej przewidywalnych układów.

Kompozycja dynamiczna sprawdza się w przypadku marek, które chcą kojarzyć się z energią, takich jak wyścigi, życie nocne czy moda. Kompozycja statyczna lepiej pasuje do branż, w których liczy się zaufanie i stabilność, takich jak usługi publiczne, galerie czy organizacje non-profit.

Kiedy już opanujesz teorię, kolejnym krokiem jest praktyka. Prostym sposobem na naukę jest analiza istniejących projektów. Pomaga to dostrzec powtarzające się schematy i wykorzystać je we własnej pracy.

Wybierz dobrze zaprojektowaną stronę internetową i naszkicuj jej strukturę. Pomoże ci to zidentyfikować elementy główne i drugorzędne oraz zrozumieć, w jaki sposób są one rozmieszczone.

Przykład kompozycji i jej schematycznego przedstawienia. W tym przykładzie twarz wyróżnia się jako element dominujący wizualnie, po niej następuje nagłówek, następnie przycisk, a na końcu pozostałe elementy. Schemat wyraźnie rozróżnia elementy główne od drugorzędnych. marta-kounen.pro

W tym przykładzie wzrok najpierw przyciąga ilustracja. Następnie uwagę przykuwa nagłówek dzięki swojemu kolorowi, potem przycisk, a na końcu pozostałe elementy drugoplanowe na ekranie. gingopartners.com

W tej sekcji głównej znajduje się wiele elementów, które walczą o uwagę odbiorcy. Najpierw wzrok przyciąga tytuł, a następnie przesuwa się po obrazach, kierowany kolorem i rozmiarem. Jest to przykład kompozycji wielodominującej. vxmediagroup.com

Analizując rzeczywiste układy, można zobaczyć, jak hierarchia działa w praktyce. Kompozycja może zawierać:

• Jeden element główny i wiele elementów uzupełniających
• Kilka kluczowych elementów wraz z uzupełniającymi informacjami
• Wiele elementów dominujących

Z czasem zaczniesz dostrzegać pewne wzorce: niektóre układy mają jeden dominujący element, który uzupełniają detale, inne natomiast zawierają wiele punktów centralnych. Po przeanalizowaniu kilkudziesięciu kompozycji zaczniesz natychmiast rozpoznawać te zależności, bez konieczności szkicowania ich. Takie ćwiczenie wzroku pomoże ci szybko dostrzec to, co w danym projekcie ma największe znaczenie.

Kolor pomaga wyróżnić elementy i skierować na nie uwagę. Na przykład na ekranie może znajdować się kilka przycisków. Nawet jeśli mają one ten sam rozmiar, jeden z nich można wyróżnić, używając kontrastującego koloru.

Sekcja „Hero” zawiera trzy przyciski o identycznych rozmiarach i kształtach, różniące się jedynie kolorem. Pomarańczowe przyciski CTA wyróżniają się dzięki wysokiemu kontrastowi, natomiast przycisk „Skontaktuj się z nami” jest celowo przezroczysty i mniej widoczny. hhgconstruct.com

Ogólnie rzecz biorąc, kolorystyka nadaje ton całemu projektowi wizualnemu. W zależności od celu możesz zastosować jedną paletę barw, subtelne wariacje lub szeroką gamę odcieni. Na przykład, jeśli chcesz, by cała treść wyglądała spójnie, a przyciski miały się wyróżniać, możesz użyć tylko dwóch kolorów: neutralnego do szaty graficznej i akcentującego do elementów zachęcających do działania.

Kolor również wpływa na nastrój. Stonowana paleta barw tworzy spokojną, powściągliwą atmosferę, podczas gdy jaśniejsze kolory sprawiają, że projekt staje się bardziej wyrazisty i przyciąga uwagę. Nawet bez zmiany układu czy rozmiaru sam kolor może ustanowić hierarchię, podkreślając dominujące elementy i spychając pozostałe na dalszy plan.

Dobra kompozycja opiera się na rozpoznawaniu wzorców. Jednym z przykładów jest spójne wykorzystanie kształtów. Niektóre projekty wykorzystują wyłącznie elementy kwadratowe, co nadaje im poczucie porządku i spójności. W innych przypadkach projektant może stosować głównie kwadraty, ale wprowadzać koła, aby podkreślić kluczowe elementy. Wybór zależy od celu projektu.

Na stronach internetowych często można spotkać powtarzające się motywy wizualne. Pomagają one stworzyć wrażenie spójności i zwiększają rozpoznawalność marki. Projektanci wykorzystują je również do nadania układu strony odpowiedniej struktury. Te powtarzające się elementy wizualne nazywane są motywami.

Dobra kompozycja opiera się na wrażeniu, jakie chcesz wywołać. Aby to osiągnąć, należy wybrać rodzaj kompozycji, określić punkty centralne, dobrać kolory i w razie potrzeby zastosować wzory. Na przykład, jeśli chcesz wywołać poczucie spokoju i solidności, najlepiej sprawdzi się kompozycja symetryczna, zamknięta i statyczna. Delikatne kolory i subtelne wzory w tle mogą wzmocnić to wrażenie.

W tej sekcji Hero zastosowano dość kontrowersyjne rozwiązania projektowe: kursywę na bogatym w detale tle oraz powiększony przycisk CTA, ale kompozycja nadal się sprawdza dzięki przejrzystej hierarchii treści i strukturze. amarantiq.com

Kompozycja może również służyć do nadania dynamiki, a nawet wywołania reakcji. W takim przypadku skuteczniejszy jest układ asymetryczny, otwarty i dynamiczny. Może on sprawiać wrażenie ekscytującego, figlarnego, a nawet nieco niepokojącego, ale wywołuje silną reakcję emocjonalną.

Nawet jeśli układ jest niekonwencjonalny, a rozmieszczenie elementów wydaje się dość chaotyczne i nieuporządkowane, to i tak tworzy wrażenie porządku. pollydes.com/en

Jasne kolory i elementy w ruchu mogą nadać projektowi energiczny, a nawet chaotyczny charakter. Taki język wizualny często wskazuje na markę skierowaną do młodszych odbiorców, zwracających uwagę na najnowsze trendy: do osób, które szukają raczej odważnych rozwiązań niż tych, które są łatwe do przewidzenia.

W przypadku innych celów takie podejście nie sprawdzi się. Na przykład, jeśli chcesz podkreślić najwyższą jakość lub wrażenie stabilności, jaskrawe kolory i rozproszone układy mogą wydawać się nie na miejscu. W takich sytuacjach lepszym wyborem będzie statyczna, symetryczna i zamknięta kompozycja.

Te przykłady pokazują, że nie ma jednej idealnej kompozycji. Najlepszym rozwiązaniem jest to, które najlepiej odpowiada Twoim celom. Zasady projektowania pomagają skupić uwagę i stworzyć przejrzystą strukturę, ale można je też celowo złamać, na przykład gdy zależy Ci na odważnym lub niekonwencjonalnym wyglądzie.

Oto kolejny przykład sekcji Hero, w której wiele elementów walczy o uwagę użytkownika, połączonej z interaktywnymi funkcjami – monetą można faktycznie poruszać za pomocą myszki. grink2025.dviga.marketing